Οι γιατροί μιλούν για πανδημία, για μια πάθηση που απειλεί ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η έξαρσή της αποδίδεται σε γενετικούς και προδιαθεσικούς παράγοντες, αλλά κυρίως σε περιβαλλοντικούς: στην κακή διατροφή, στην παχυσαρκία, στην έλλειψη άσκησης. Ο ασθενής που γνωρίζει ότι πάσχει και πράττει τα δέοντα, κερδίζει πολλά και ποιοτικά χρόνια ζωής. Αλλά ο εχθρός είναι ύπουλος: συχνά δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα και ο ασθενής δεν γνωρίζει ότι ασθενεί. Κι όταν οι επιπλοκές εμφανιστούν –από αμφιβληστροειδοπάθεια, νεφροπάθεια και στυτική δυσλειτουργία μέχρι καρδιαγγειακή νόσο και εγκεφαλικό–, συνήθως είναι πια δύσκολο να αντιμετωπιστούν. Ποια είναι αυτή η απειλή; Ο σακχαρώδης διαβήτης, τύπου 1 και 2. 

Σε 425 εκατ. υπολογίζονται σήμερα οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη σε όλο τον κόσμο. Μέχρι το 2030 θα έχουν φτάσει τα 642. Οι μισοί (περισσότεροι από 212 εκατ.) είναι αδιάγνωστοι και 2 στους 3 ζουν σε αστικές περιοχές. Τέσσερα εκατ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από επιπλοκές· ένας στους δύο είναι κάτω των 60 ετών. Μόνο στην Ευρώπη, οι άνθρωποι με διαβήτη είναι 66 εκατ., τα θύματα 700.000 και ένα στα έξι παιδιά που γεννιούνται επηρεάζεται από την υπεργλυκαιμία της μητέρας του στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένας στους δέκα πολίτες ζει με το διαβήτη και ένας στους τρεις έχει προδιαβήτη, δηλαδή πρόδρομο ασθένεια για τον τύπο 2. Το δε κόστος της νόσου, έμμεσο και άμεσο (ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και χαμένες ώρες εργασίας), αγγίζει τα 250 δισ. δολάρια ετησίως. Το 10% της παγκόσμιας δαπάνης για την υγεία αφορά το διαβήτη.

Ζοφερό είναι το σκηνικό και για την Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της International Diabetes Federation, o επιπολασμός (συχνότητα στο γενικό πληθυσμό) στη χώρα μας (σε άτομα 20-79 ετών) ήταν 7,2% το 2017 και αναμένεται να γίνει 9% μέχρι το 2045. Το ποσοστό θανάτων ατόμων κάτω των 60 ετών που αποδίδονται στην πάθηση, είναι 28% και οι ακρωτηριασμοί ανέρχονται σε 3.000. Περισσότερα από 2.000 Ελληνόπουλα (έως 19 ετών) διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1.

Το περιβάλλον

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Σακχαρώδης διαβήτης είναι ένα σύνδρομο με ετερογενές και πολυπαραγοντικό υπόστρωμα. Χαρακτηρίζεται από διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών, η οποία οφείλεται σε έλλειψη ινσουλίνης. Αυτή η έλλειψη μπορεί να είναι πλήρης ή μερική ή σχετική (όταν, παρά τα αυξημένα επίπεδά της στο αίμα, δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του μεταβολισμού, λόγω παρεμπόδισης της δράσης της στους περιφερικούς ιστούς – λόγω αντίστασης, όπως λέγεται, στην ινσουλίνη). Η κύρια έκφραση της διαταραχής του μεταβολισμού στο σακχαρώδη διαβήτη είναι η αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα. O σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 (Τ1ΣΔ) οφείλεται σε καταστροφή των β-κυττάρων στο πάγκρεας, η οποία συνήθως οδηγεί σε σοβαρή έλλειψη ινσουλίνης. Αφορά το 5%-10% των ασθενών. Ο τύπου 2 (Τ2ΣΔ) οφείλεται σε προοδευτική μείωση της έκκρισης της ποσότητας ινσουλίνης που απαιτείται για την αντιμετώπιση των μεταβολικών αναγκών, αλλά και της δραστικότητάς της, και αφορά τουλάχιστον το 90% των ασθενών με διαβήτη.

Γιατί είμαστε, όμως, τόσο ευάλωτοι απέναντι στο σακχαρώδη διαβήτη; Τι προκαλεί την «έκρηξή» του παγκοσμίως και ποιες επιδημιολογικές διαφορές παρατηρούνται μεταξύ των τύπων του; 

Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε εδώ

Καλωσήρθατε στον Γλυκό Πλανήτη!

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να μαθαίνετε όλα τα νέα μας!
Email address
First Name
Last Name
Secure and Spam free...