του Ευάγγελου Τσίχλη

Οφθαλμίατρου, Χειρούργου Υαλώδους-Αμφιβληστροειδούς

Πρώην αν. διευθυντή οφθαλμ. Κλινικής SK- Bielefeld

Διδάκτωρα Παν/μίου Χαϊδελβέργης

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί τη συχνότερη αιτία τύφλωσης σε ηλικίες κάτω των 50 ετών στις δυτικές χώρες και προκαλείται λόγω προσβολής των αμφιβληστροειδικών αγγείων από το σάκχαρο. Υπάρχει σαφής τάση αύξησης της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας ως συνέπεια αύξησης του αριθμού των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη παγκοσμίως. Υπολογίζεται πως 10 εκατομμύρια νέα άτομα με διαβήτη προστίθενται ετησίως σε παγκόσμια κλίμακα. Στη Γερμανία, μία χώρα με ιδιαίτερα προηγμένο σύστημα υγείας, κάθε χρόνο περίπου 5500 άνθρωποι χάνουν την όρασή τους πλήρως λόγω του σακχαρώδη διαβήτη.

Ο μηχανισμός πρόκλησης βλάβης στον οφθαλμό από το διαβήτη έχει εν μέρει αποσαφηνιστεί. Συγκεκριμένα καταστρέφεται το εσωτερικό τοίχωμα των αγγείων με αποτέλεσμα την απώλεια της στεγανότητας των αγγείων και συσσώρευση υγρού στον αμφιβληστροειδή με συνέπεια τη σταδιακή καταστροφή των φωτοϋποδοχέων με συνοδό μείωση της οπτικής οξύτητας. Επιπλέον εμφανίζονται αιμορραγίες κι εναποθέσεις λιπιδίων στον αμφιβληστροειδή (μη παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια) καθώς και νεοαγγειώσεις (παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια). Οι τελευταίες αποτελούν ουσιαστικά αντίδραση του αμφιβληστροειδούς στη διαρκή μείωση παροχής του απαραίτητου για τη λειτουργία του οξυγόνου, λόγω βλάβης των αγγείων. Η εμφάνιση νέων αγγείων αθεράπευτη προκαλεί με μαθηματική ακρίβεια καταστροφικές και συχνά μη αναστρέψιμες για τον οφθαλμό επιπλοκές, όπως σχηματισμό μεμβρανών, αιμορραγίες του υαλοειδούς, νεοαγγείωση ή αλλιώς ερύθρωση της ίριδος με επακόλουθο γλαύκωμα (νεοαγγειακό γλαύκωμα) κι ελκτική αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.

Παράγοντες κινδύνου

  • Οι γνωστοί παράγοντες κινδύνου του σακχαρώδη διαβήτη.
  • Κάπνισμα.
  • Αρτηριακή υπέρταση.
  • Γλυκοζυλιομένη αιμοσφαιρίνη (Hba1c) >6,0%.
  • Κατάθλιψη
  • Υπνική άπνοια

Διάγνωση

Για την αποφυγή των παραπάνω είναι απαραίτητη η βυθοσκόπηση ανά έτος όλων των ατόμων με διαβήτη. Σε περίπτωση που ο οφθαλμίατρος διαπιστώσει στοιχεία διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας επιβάλλεται παρακολούθηση ανά τρίμηνο καθώς και διενέργεια φλουοροαγγειογραφίας ή OCT (Optical Coherence Tomography) ή και τα δύο.

Εικόνες ασθενούς με παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Παρατηρούνται πολλαπλές προ- κι ενδοαμφιβληστροειδικές αιμορραγίες καθώς κι ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.

 

Εξέταση OCT ασθενούς με διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας. Παρατηρείται έντονη πάχυνση του αμφιβληστροειδούς καθώς και κυστικές αλλοιώσεις λόγω ύπαρξης υγρού. Συνοδεύεται με σημαντική μείωση της όρασης.

OCT –Αγγειογραφία διαβητικού ασθενούς

Παρατηρείται έντονη ισχαιμία (απώλεια αγγείων – μειωμένη αιμάτωση) στην περιοχή της ωχράς κηλίδας.

Φλουοροαγγειογραφία ασθενούς με παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.

Παρατηρούνται νεοαγγειώσεις, διαρροή υγρού στην περιοχή της ωχράς κηλίδας καθώς και εστίες από προηγηθείσα θεραπεία με LASER.

Θεραπεία

  • Ενέσεις παραγόντων αντί-VEGF
  • Φωτοπηξία με ARGON-LASER
  • Υαλοειδεκτομή (Vitrectomy)
  • Ενέσεις στεροειδών 

Πρόγνωση

Καλή σε περίπτωση έγκαιρης διάγνωσης κι αντιμετώπισης.

Περιορισμένη σε περίπτωση οιδήματος της ωχράς ή παραγωγικής διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας και κακής ρύθμισης του σακχάρου, κακής ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης καθώς και κατανάλωσης νικοτίνης.

Πολύ κακή σε προχωρημένο στάδιο.

Συμπερασματικά το άτομο με σακχαρώδη διαβήτη που είναι συνεπής κατά κύριο λόγο στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου παραμένοντας δια βίου σε στενή συνεργασία με το διαβητολόγο αλλά και με τον οφθαλμίατρο δεν έχει να φοβάται την τύφλωση. Όταν δεν λαμβάνονται από τον ασθενή σοβαρά υπόψη τα παραπάνω είναι σχεδόν βέβαιο πως κάποτε στη ζωή του θα κάνουν την εμφάνισή τους οι διαβητικές αλλοιώσεις στα μάτια. Παρά την τεράστια πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια τόσο στον τομέα της διάγνωσης όσο και της θεραπείας υπάρχουν περιστατικά τα οποία δεν θεραπεύονται πλήρως και κάποιες φορές ούτε καν μερικώς.

Για το λόγο αυτό πρέπει να καταστεί σαφές πως ο καλύτερος γιατρός είναι ο ίδιος ο πάσχοντας για τον εαυτό του μιας και κρατάει την τύχη της όρασής του σχεδόν αποκλειστικά στα χέρια του.

Καλωσήρθατε στον Γλυκό Πλανήτη!

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να μαθαίνετε όλα τα νέα μας!
Email address
First Name
Last Name
Secure and Spam free...